Warto pytać, warto wiedzieć

Wszelkie pytania dotyczące CPR prosimy przesyłać na adres cpr@dlabudownictwa.pl a odpowiedzi i sugestie będziemy na bieżąco publikować.

Pytanie
Czy jest już wyznaczony krajowy punkt kontaktowy ds. wyrobów budowlanych? Jaki jest do niego kontakt?

Odpowiedź
Będący w końcowej fazie prac legislacyjnych poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o wyrobach budowlanych przewiduje, że punkt kontaktowy zostanie umieszczony w GUNB-ie

Pytanie
Czy wyroby budowlane wprowadzone do obrotu przed  1 lipca 2013 będzie można po tej dacie nadal produkować i pakować w dotychczasowe opakowania (oznakowane CE po „staremu”) i sprzedać?

Odpowiedź
W tej sprawie w UE toczy się zasadniczy spór, co oznacza pierwsze wprowadzenie do obrotu. Dla części zainteresowanych i urzędników Komisji Europejskiej oznacvza pierwsze wprowadzenie danego egzemplarza wyrobu. Oznaczałoby to natychmiastowy obowiązek wystawienia deklaracji właściwości użytkowych (na podstawie istniejącej deklaracji zgodności) oraz zmianę informacji na opakowaniach. Racjonalni przedsiębiorcy są przekonani, że taka zmiana byłaby tylko spełnieniem biurokratycznych wymagań ( bo nie nastąpi  żadna zmian parametrów technicznych wyrobu) i ponoszeniem niepotrzebnych kosztów (szczególnie istotna w aktualnej sytuacji gospodarczej). dlatego uważają, że należy zachować dotychczasową praktykę, że wprowadzeniem do obrotu było wprowadzenie pierwszego egzemplarza wyrobu danego typu.

Pytanie
Jakie cyfry należy podać po 1 lipca br. przy oznakowaniu CE, gdy producent postanowi wydać deklarację właściwości użytkowych w miejsce dotychczasowej deklaracji zgodności WE dla wyrobu budowlanego wprowadzonego do obrotu (po raz pierwszy) np. w 2006r., a dla którego kolejną deklarację zgodności wydano w 2010 (przy czym nie uległ żadnej zmianie typ wyrobu, jego właściwości, zakres zastosowań) – 06, czy 10, czy 13?  

Odpowiedź
Należy uznać, że producent miał powody aby wystawić nową deklarację zgodności w 2010 roku i ostatnie dwie cyfry tego roku należy stosować.

Pytanie
Czy w informacjach towarzyszących oznakowaniu CE na wyrobie lub jego opakowaniu, w części dotyczącej deklarowanych właściwości użytkowych:

– można napisać jedynie odsyłacz np. do deklaracji właściwości użytkowych lub karty technicznej tego wyrobu?

– podać tylko jedną właściwość charakterystyczną wybraną z kilku zadeklarowanych w deklaracji właściwości użytkowych?

 – podać wszystkie właściwości wymienione w deklaracji właściwości użytkowych, czy można pominąć te z określeniem NPD?

 Odpowiedź

Zakres informacji towarzyszących oznakowaniu CE został określony w art 9 ust. 2 rozporządzenia 305/2011 WE

Pytanie
Jaką wersję, numer i datę normy zharmonizowanej należy umieścić w deklaracji właściwości użytkowych i w informacja towarzyszących oznakowaniu CE – czy wersji europejskiej np. EN 998-2 : 2010, czy jej wersji polskiej PN-EN 998-2 : 2012? 

Odpowiedź
Oba rozwiązania są prawidłowe, oczywiście w przypadku dostaw wyrobu na rynki innych państw członkowskich racjonalne będzie przywołanie normy EN.

Pytanie
Czy jednostki posiadające notyfikację wg. dotychczas obowiązujących przepisów po ew. uzyskaniu statusu Jednostek Oceny Technicznej wg CPR zachowają obecnie posiadany numer identyfikacyjny? Gdzie można znaleźć aktualny wykaz tych jednostek?.

Odpowiedź
Przepisy rozporządzenia 305/2011 WE nie określają wymogu numeru identyfikacyjnego, także poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o wyrobach budowlanych tej kwestii nie ujmuje.

Pytanie

Jakie podmioty uzyskają kompetencje JOT-ów, kiedy będzie znana ich lista?

Odpowiedź
Zgodnie z art. 29 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 (CPR) państwa członkowskie mogą(nie muszą) wyznaczyć JOT-y działające na terytorium danego państwa, dla  jednej lub kilku grup wyrobów wymienionych w tab.1 w załączniku IV do CPR. JOT-y powinny spełniać wymagania określone w tab. 2 tego załącznika.

Państwa członkowskie, które wyznaczyły JOT-y, notyfikują je pozostałym państwom członkowskim i Komisji Europejskiej, ze wskazaniem grup wyrobów, dla których zostały wyznaczone.

Komisja jest zobowiązana do podawania do publicznej wiadomości w formie elektronicznej (baza NANDO) aktualnego wykazu JOT-ów z ich zakresem działania. Tak więc lista JOT -ów będzie tworzona sukcesywnie,  w miarę ich wyznaczania przez państwa członkowskie. Dotychczas Komisja nie opublikowała takiej listy.

W Polsce, zgodnie z projektem założeń do nowelizacji ustawy o wyrobach budowlanych związanej z wejściem w życie CPR-u, do wyznaczania JOT-ów będzie ustawowo upoważniony minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, podobnie jak to mam miejsce obecnie, gdzie jest on upoważniony do wyznaczana polskich jednostek wydających europejskie aprobaty techniczne. Moment wyznaczenia polskich JOT-ów będzie zależeć od przebiegu prac legislacyjnych nad nowelizacją ustawy o wyrobach budowlanych i daty wyjścia tej nowelizacji w życie. Należy się spodziewać, że będzie to II kw. 2013 r.

Pytanie

Czy jednostki dziś upoważnione do wydawania EAT przekształca się w JOT-y?

Odpowiedź
Przepisy CPR-u nie przewidują innego, niż wskazany w art. 29  trybu wyznaczania JOT-ów. Oznacza to, że nie ma tu automatyzmu, ale  jednostki obecnie uprawnione do wydawana EOT będą mogły funkcjonować   jako JOT-y – w przypadku ich wyznaczenia na podstawie art. 29, o ile spełniają oczywiście warunki określone w tab. 2 w zał. IV do CPR

Pytanie
Czy jednostki JOT będą zobligowane do przeprowadzenia EOT w określonych terminach?

Odpowiedź
JOT wydaje europejską ocenę techniczną na wniosek producenta, na podstawie zawartej umowy dotyczącej sporządzenia takiej oceny. CPR nie określa terminu, w jakim po zawarciu umowy europejska ocena techniczna powinna być wydana. Termin ten może, a nawet powinien być określony w umowie.

Należy przy tym zaznaczyć, że europejska ocena techniczna jest wydawana wyłącznie na podstawie odpowiedniego dla ocenianego wyrobu europejskiego dokumentu oceny (EDO).

Jeżeli więc dla wyrobu, dla którego producent wnioskuje do JOT-u o wydanie europejskiej oceny technicznej, nie istnieje właściwy EDO, to wydanie takiej oceny wymaga wcześniejszego opracowania i przyjęcia stosownego EDO zgodnie z Procedurą określoną w załączniku II do CPR. Procedura ta zawiera określone terminy realizacji poszczególnych jej etapów. Dlatego w przypadku braku EDO (dla danego wyrobu),  uruchomienie procedury opracowania EDO następuje dopiero po zawarciu umowy dotyczącej sporządzenia europejskiej oceny technicznej, co wpływa zasadniczo na termin wydania oceny i powinno to być uwzględnione w umowie.

Pytanie
Co należy rozumieć przez „niepowtarzalny kod identyfikacyjny wyrobu”? Czy jest to kod oznaczenia wyrobu czy kod zawierający jego właściwości użytkowe? Czy jest to kreskowy EAN-kod czy kod oznaczający właściwości użytkowe?

Odpowiedź
Rozporządzenie CPR nie stosuje pojęcia „niepowtarzalny kod identyfikacyjny wyrobu”. W przywołanym w art. 6 ust. 4 tego rozporządzenia załączniku Nr III określającym wzór Deklaracji właściwości użytkowych w poz. 1 użyte jest pojęcie ”niepowtarzalny kod identyfikacyjny typu wyrobu”

Podobnie w art. 9 rozporządzenia, gdzie w ust. 2 określony został zakres informacji towarzyszącej  oznakowaniu CE wyrobu budowlanego, jest mowa o umieszczaniu w ramach tej informacji „niepowtarzalnego kodu identyfikacyjnego typu wyrobu”.

To jedno słowo „typ” jednoznacznie determinuje intencje nowych przepisów. Niepowtarzalność odnosi się do typu wyrobów, co oznacza, że wyroby w danym typie będą miały ten sam kod. Warto zauważyć, że w rozporządzeniu nie umieszczono definicji tego pojęcia, a upoważnienia dla Komisji do wydawania aktów delegowanych nie zawierają żadnych dyspozycji dotyczących zasad i trybu określania „niepowtarzalnego kodu identyfikacyjnego typu wyrobu”.

Reasumując, przez „niepowtarzalny kod identyfikacyjny typu wyrobu” należy rozumieć:

–          kod ustalany wyłącznie przez producenta wyrobu budowlanego,

–          kod dotyczy typu wyrobu budowlanego rozumianego, zgodnie z art. 2 pkt 9 rozporządzenia, jako „zestaw reprezentacyjnych poziomów lub klas właściwości użytkowych w odniesieniu do zasadniczych charakterystyk wyrobu budowlanego wyprodukowanego przy zastosowaniu dane kombinacji surowców lub innych składników w określonym procesie produkcyjnym”,

–          dany kod odnosi się do danego typu wyrobów i musi być  niepowtarzalny (inny) wobec innych typów wyrobów danego producenta.

Inaczej mówiąc, producent wyrobów budowlanych sam określa  własny system kodowania identyfikacyjnego typów wyrobów budowlanych przez niego wytwarzanych, mając na uwadze, aby system ten umożliwiał  nadawanie kodów typom wyrobów w sposób niepowtarzalny; każdy typ wyrobów produkowanych przez określonego producenta posiada własny numer, który  identyfikuje ten typ.

Pytanie

W jakim zakresie „niepowtarzalny kod identyfikacyjny wyrobu” ma być niepowtarzalny? (dla danego wyrobu jest powtarzalny, ale dla każdej partii już tak).
Czy kod ma zawierać właściwości użytkowe odnoszące się do zasadniczych charakterystyk czy raczej wszystkie deklarowane właściwości?

Odpowiedź
Jak  wyjaśniono w odpowiedzi na poprzednie pytanie, niepowtarzalny kod identyfikacyjny nie dotyczy wyrobu, a typu wyrobu  w rozumieniu rozporządzenia CPR. Stąd też warunek niepowtarzalności dotyczy typu wyrobu, a więc wszystkich wyrobów  wytwarzanych zgodnie z tym typem.

Pytanie

Art. 15 rozporządzenia – „importera lub dystrybutora uważa się …..za producenta, wskutek czego  podlegają oni obowiązkom producenta określonym w art. 11”.Czy ten zapis oznacza, że producent nie musi podawać informacji zgodnie z art. 11?

Odpowiedź
Przepis art. 15 rozporządzenia nie zwalnia producenta z obowiązków określonych w art. 11, tylko  wskazuje przepadki, kiedy importer lub dystrybutor wyrobu budowlanego staje się, w świetle przepisów rozporządzenia, producentem wyrobu budowlanego, rozumianego – zgodnie art. 2 pkt. 19 – jako „osobę fizyczną lub prawną, która produkuje wyrób budowlany lub która zleca zaprojektowanie lub wyprodukowanie wyrobu budowlanego i wprowadza ten wyrób do obrotu pod własną nazwą lub znakiem firmowym”.

Kiedy więc importer lub dystrybutor wprowadza obrotu pod własną nazwą lub znakiem firmowym  wyroby budowlane wyprodukowane przez innego producenta  lub zmienia właściwości użytkowe takiego wyrobu, staje się – w rozumieniu przepisów rozporządzenia – producentem takiego wyrobu. Dotyczą go w tym przypadku wszystkie obowiązki producenta wyrobu budowlanego określone w rozporządzeniu, przy czy jednocześnie  „nabywa” prawo sporządzania  – zgodnie z art. 4 ust 1 –  deklaracji właściwości użytkowych, a tym samym uzyskuje możliwość wprowadzania „swoich” wyrobów do obrotu na terenie UE.

I na koniec tego problemu, bardzo istotna uwaga. Wytwórca wyrobu nie jest producentem (w rozumieniu rozporządzenia) wyrobu budowlanego, jeśli dostarcza go na zlecenie innego podmiotu, który to podmiot wprowadza wyrób do obrotu pod własna nazwa lub znakiem firmowym, lub też zmienia jego właściwości użytkowe. Wytwórca ponosi odpowiedzialność za swój wyrób wobec podmiotu wprowadzającego wyrób na rynek jedynie na podstawie umowy cywilnej pomiędzy stronami.

Pytanie
W jaki sposób jako, producent wełny skalnej spełnić wymaganie art. 6, ust.5 rozporządzenia CPR?

Odpowiedź
Artykuł 6 ust. 5 (CPR) ma charakter jedynie porządkowy. Określa bowiem, że informacje, jakich winien udzielić producent w związku z wymaganiami określonymi w Rozporządzeniu (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), należy udostępnić wraz z deklaracją właściwości użytkowych wyrobu. Bo celem art.6 ust 5 jest, aby nabywca istotne dla wyrobu dokumenty (deklaracja właściwości użytkowych i informacja z tytułu REACH) otrzymywał razem.

Pytanie
W związku z art. 66, pkt 1 CPR, proszę o odpowiedź, czy wszystkie wyroby wprowadzone do 01.07.2013 mogą być dalej wprowadzane zgodnie z Dyrektywą CPD po 01.07.2013? I nie ma konieczności żadnych zmian oznakowania CE i możemy pozostać przy deklaracji zgodności po 01.07.2013 dla wyrobów wprowadzonych przed tą datą? A może dotyczy to tylko tych, które są na rynku (np. centra handlowe, hurtownie), a sprzedawany po 01.07. 2013 każdy wyrób ma być zgodny z CPR mimo, że został wprowadzony do obrotu np. 10 lat temu?

Art 66 ust 1 (CPR) jednoznacznie określa, że ustawodawca szanuje prawa nabyte. Jeżeli wyrób budowlany został wprowadzony do obrotu przed 1 lipca 2013 roku, może być nadal udostępniany na rynku bez konieczności zmian informacji mu towarzyszących. Czyli wyrób oznakowany CE w wyniku wystawienia przez producenta deklaracji zgodności z normą zharmonizowaną, może być nadal legalnie wprowadzany do obrotu.
Jeżeli deklaracja zgodności wyrobu odnosi się do Europejskiej Aprobaty Technicznej, to prawo do legalnego wprowadzania wygaśnie wraz z terminem wygaśnięcia w/w Aprobaty.
Taki jest stan formalny, ale jeżeli producent uzna, że chce (zwłaszcza z uwagi na zachowania nabywców) wystawiać deklarację właściwości użytkowych wyrobu, to może wystawić deklarację właściwości użytkowych wyrobu na podstawie certyfikatu zgodności lub deklaracji zgodności jakie były warunkiem wprowadzenia wyrobu do obrotu przed 1 lipca 2013 roku.

Pytanie
Mam pytanie odnośnie wyrobów które zostały wprowadzone do obrotu przed 1.07.13 i posiadają znak budowlany B, a nie CE. Czy po pierwszym lipca producent musi zmienić oznakowanie na CE i czy wymaga to dodatkowej certyfikacji związanej ze zmiana znaku?

Odpowiedź
Obligatoryjne stosowanie znaku CE dotyczy tylko wyrobów dla których istnieje norma zharmonizowana (hEN). Oznacza to, że takie wyroby mogą być wprowadzane na rynek tylko z znakowaniem CE. Niemniej, w oparciu o zasadę praw dobrze nabytych, można założyć, że producent, który uzyskał dla danego wyrobu aprobatę techniczną (umożliwiającą znakowanie „B”) winien mieć prawo do wprowadzania tego wyrobu z znakiem „B” do  wygaśnięcia (daty) ważności uzyskanej aprobaty. Obowiązujące przepisy nie regulują takiej sytuacji jednoznacznie, ale można oczekiwać, że polskie organy nadzoru będą stosować powyższą interpretację

Pytanie
Czy istnieje przepis nakładający obowiązek przedstawiania atestów do materiałów budowlanych użytych na budowie w Polsce w języku polskim czy wystarczy, że taki atest jest w ramach UE, a język nie ma znaczenia? Chodzi o obowiązek przedstawiania materiałów przez wykonawcę inwestorowi, gdy taki obowiązek nakłada na niego zapis w umowie.

Odpowiedź
Zgodnie z art 7 ust. 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 deklaracja właściwości użytkowych (która musi towarzyszyć wyrobowi budowlanemu) jest dostarczana w języku wymaganym przez państwo, w którym wyrób jest udostępniany. Oznacza to, że deklaracja i  towarzyszące jej dokumenty, w tym informacje o których mowa w ust. 5 art. 6  w/w rozporządzenia winny być sporządzone w jęz. polskim.